Je moet je bewust zijn van je kwaliteten’

Info Regio Ontmoet… is een rubriek waarin we succesvolle mensen uit de politiek, sport en het zakenleven aan de tand voelen over relevante onderwerpen. Dit keer gingen we op bezoek bij Melek Usta, de huidige Zwarte Zakenvrouw van het Jaar: “Als de kans komt, moet je hem met beide handen aangrijpen.”

“Het verbaasde me wel hoor, dat ik werd uitgeroepen tot Zwarte Zakenvrouw van het Jaar. Je verwacht ergens dat de prijs naar een negroïde vrouw gaat, maar je hoort me niet klagen. De aandacht erna was overweldigend. Zakelijk gezien was het erg prettig, maar daarnaast is de erkenning die je met zo’n prijs krijgt natuurlijk fantastisch. Andere vrouwen zien je daarmee als een rolmodel. Het is wel apart als vrouwen je benaderen en jou als inspiratie zien, want ik leef gewoon mijn droom. Maar met zo’n prijs wordt je succes ineens tastbaar en denken andere vrouwen: ‘wat zij kan, kan ik ook.’

Desondanks hoop ik dat een prijs als deze op een dag niet meer nodig zal zijn. Dat het niet gaat om de successen van een allochtone vrouw. Maar feit is dat als je tot een etnische minderheid behoort, je toch achterloopt in het bedrijfsleven. En als je dan wacht tot het jouw beurt is, blijf je stilstaan. Je moet zelf de kans grijpen als hij zich aandient. En als dat niet zo is, moet je hem maar zelf creëren. Soms moet je je meer bewijzen ja, tegen vooroordelen maar ook ten opzichte van je ‘eigen’ mensen.

Ik ben van Turkse afkomst, maar ben in Nederland opgegroeid. Door je opvoeding krijg je bepaalde dingen mee. Mijn ouders hadden een ander leven dan ik nu zelf gecreëerd heb voor mijn zoon. Mijn moeder heeft het belang van studeren altijd erg benadrukt. Maar wij werden wel geacht onszelf te redden omdat de kennis van onze ouders tekort schoot om ons te helpen met huiswerk of het vinden van onze weg in deze samenleving. Feitelijk hadden zij een geïsoleerd bestaan doordat ze zelf weinig contacten hadden met mensen buiten de eigen Turkse gemeenschap.

Iedereen die succesvol is, heeft iemand nodig die al vroeg in je gelooft, je stimuleert en je toestaat om te groeien. In mijn geval was dat een docente die me mee nam de stad in, naar de bioscoop en naar de bibliotheek. Deze dingen zijn voor Nederlandse generatiegenoten erg vanzelfsprekend, maar voor mij was dat dus niet. De wereld werd zo een stukje groter. Vanaf dat moment kon ik dingen in een breder kader plaatsen en begon ik me over steeds meer dingen te verwonderen en nieuwsgierig te raken naar al het andere. Ik groeide steeds meer uit het verschraalde arbeidersmilieu van mijn ouders.

Nog steeds heb ik een neus voor ‘gidsen’, voor mensen die me wat kunnen leren. Ik wil mijn horizon blijven verbreden en blijven groeien. En ja, ik ben ambitieus. Dat is in Nederland helaas een beladen woord, maar mijn inziens ten onrechte. Je moet talenten benoemen, er trots op zijn en op die kracht gaan zitten. Als je minister-president wilt worden, moet je dat gewoon kunnen zeggen en er vol voor gaan. Ik kwam erachter dat ik goed verbindingen kan maken, goed mensen bij elkaar kan brengen. Daar ben ik wat mee gaan doen.

Met mijn bedrijf Colourful People brengen we kandidaten en werkgevers bij elkaar. We willen dat deze kandidaten zich heel goed bewust zijn van hun kwaliteiten. We zitten ze echt op de huid, vragen ze ‘Wie ben je echt?’ of ‘Waarom kies je juist voor die job?’. Het zijn pittige mensen, maar niet persé allochtonen. Wel vind ik dat er te weinig gebruik wordt gemaakt van allochtonen en vrouwen in het bedrijfsleven. Veel managers hebben bij de klassieke sollicitatieprocedure de neiging om een kopie van zichzelf aan te nemen. Maar zorgt dat nu voor vernieuwing? Allochtone werknemers voegen veel toe aan een organisatie. Wat dacht je van een heel ander netwerk? Zij zien nieuwe mogelijkheden en nieuwe afzetmarkten omdat ze weten waar die andere doelgroep behoefte aan heeft.

Veel ondernemers beklagen zich over het feit dat ze bijna geen allochtonen als klant hebben. Misschien een vrouwelijk voorbeeld, maar als je kroeshaar hebt, ga je toch ook naar de gespecialiseerde kapper? Die snappen je haar, weten hoe ze het moeten wassen, knippen, föhnen en verzorgen. Alle klanten willen begrepen worden. Willen dat je hun taal spreekt.

Binnen mijn eigen organisatie merk ik de voordelen van een gemengd personeelsbestand. Tijdens de lunch zitten we met allerlei culturen te eten. Dan is er altijd veel reuring. Iemand deponeert een stelling en daar reageert de rest weer op. Zo word je gedwongen naar elkaar te luisteren en leer je van je collega’s en over andere leefgewoonten en denkwijzen.

Voor mij is dat heel logisch. Ik geloof in het beste van beide werelden, van beide culturen. Dat duurde eerlijk gezegd wel even. Je weet niet tot welke groep je nog behoort en wat je plaats is binnen die groep. Uiteindelijk vind je de balans. Je kunt én single moeder zijn en zakenvrouw. Net zo goed als je een Turkse kunt zijn met een succesvolle carrière. Je kunt hoogopgeleide vrienden uit alle culturen hebben en je nog steeds erg thuis voelen bij je Turkse familie. Het gaat erom dat je zelf weet wie je bent en daar trouw aan blijft.”

naar boven / terug