‘Als kind van gescheiden ouders weet ik wat je doormaakt’

Loes Stam (47) is na een carrière in de zorg, nu familierecht advocate en mediator bij Van Der Kruijs Advocaten in Den Bosch. Ze heeft met Kees (55) twee dochters: Esther (21) en Hannah (19). “Die eenzaamheid die je tijdens zo’n scheiding meemaakt, gun ik niemand.”

“Uit elkaar gaan is heel ingrijpend, niet alleen voor het stel, maar vooral ook voor de kinderen. Daarom was het voor mij een logische keuzen om uiteindelijk rechten te studeren. Familierecht had meteen mijn belangstelling. Als kind van gescheiden ouders weet ik wat je doormaakt. Kinderen kunnen zich compleet anders gaan gedragen. Ze gaan jengelen om aandacht te vragen en vooral om de aandacht af te leiden van de spanningen thuis. Als een moeder huilt, vraagt het kind zich bezorgt af wat hij of zij verkeerd heeft gedaan. Een scheiding is een life event, met ontzettend veel impact op kinderen. Toch werden juist zij hierin lange tijd sterk onderbelicht. Daarom begon ik mediation erbij te doen. Maar voordat ik zover was…”

De helpende hand voor anderen
“Op mijn achtste jaar kwam ik met epilepsie in het ziekenhuis te liggen. De kinderverpleegkundigen waren onaardig en niet tactisch. Die termen kende ik als klein meisje natuurlijk nog niet, maar ik wist wel dat ik het daar niet prettig vond. Daarom nam ik me toen voor om verpleegkundige te worden en het in mijn werk beter te doen dan de verpleegsters waar ik mee te maken had.”

“Het werd de Flevopolder, waar ik samen met een huisarts een gezondheidscentrum in Almere heb opgezet. Dat was een heel interessante periode. In die tijd, halverwege de jaren ’80, was Almere nog niet de stad die het nu is. De mannen werkten en de vrouwen waren thuis met de kinderen. Als wijkverpleegkundige zag ik de jonge moeders in de problemen komen. Ze hadden weinig sociale contacten, waardoor ze vereenzaamden. Ze konden nergens met hun vragen terecht. En iedere jonge moeder heeft vragen en twijfels. Daarom begon ik met thema-avonden, waarin deze vrouwen met elkaar in contact kwamen. We hadden het over consultatiebureauzaken, maar ook over postnatale depressies en het probleem van aarden in een nieuwe omgeving. Dit werk gaf me veel voldoening, mede door de psychologische aspecten die het werk bood. Mijn cliënten hadden te maken met een ingrijpende gebeurtenis. Nieuw leven of de dood. Dat komt overeen met mijn huidige werk als echtscheidingsadvocate en mediator.”

Keihard werken aan die basis
“Bij mediation gaan stellen die uit elkaar gaan met elkaar om de tafel. Het doel is om alles uit te spreken en de communicatie te versoepelen. Om een voorbeeld te geven; stel dat de man in een relatie vreemd is gegaan, dan zal zijn vrouw dat als eerste instantie zien als de reden dat ze uit elkaar zijn. Maar is dat wel zo? Waarom ging hij dan vreemd? Was de intimiteit weg, praatten ze niet meer met elkaar of was de koek gewoon op? Dat moet eerst helder zijn voordat je rustig verder kan praten over bijvoorbeeld de financiën. Dus we werken eerst aan de basis. Soms gaat het gepaard met verdrietige emoties en proberen ze mij ervan te overtuigen hoe fout die ander is geweest. In andere gevallen herinneren mensen zich weer waarom ze ooit zo gek op elkaar waren en komen ze weer samen. Dat laatste is natuurlijk prachtig, maar geen doel op zich. Want ook al is je huwelijk voorbij, je bent en blijft samen de ouders van de kinderen.”

“Als de lucht enigszins is geklaard, gaan we over op de opvoeding. Dat gaat om heel basic zaken als bijvoorbeeld bedtijden en kappersbezoek. Dit blijkt goed te werken hoor. Ik had eens een cliënt die het haar van zijn dochter liet afknippen terwijl de moeder in kwestie hier nooit achter zou staan. Gelukkig maar, dat het meisje het zelf prachtig vond.”

Ouderschapsplan
“Deze dingen geven wel aan dat je vooraf alles moet vastleggen en het liefst voordat de nieuwe partners in beeld komen. Tegenwoordig wordt dit het ouderschapsplan genoemd. Je bespreekt de omgangsregelingen, de vakanties en de wijze van communiceren. Wat voor veel voormalige koppels goed werkt, is een schriftje dat van de ene ouder meegaat naar de andere. Zo kan bijvoorbeeld vader lezen dat zijn zoon een kinderfeestje had en er naar vragen. Op deze manier blijf je deel uit maken van het dagelijks leven van je kind en hou je binding.”

“Ook praktische problemen komen aan bod. Zo was er een vader die ging hertrouwen. Natuurlijk wilde hij zijn dochter van zeven bij zich op de grote dag, maar hij kon haar niet alle aandacht geven. Dus zijn we een brug gaan bouwen. Met wie in de familie had het meisje nog contact? Er bleken twee neefjes te zijn van dezelfde leeftijd. In overleg met de tante en de moeder van het meisje werd besloten dat ze vlak voor de bruiloft bij die neefjes ging logeren. Op de dag zelf kende ze die neefjes dus goed en had ze vertrouwde mensen in haar omgeving zodat het voor haar ook een leuke dag was.”

Ik hoop dat mijn ouders weer bij elkaar komen
“Meestal duurt mediation vijf sessies, waarvan ik er minstens een met het kind doorbreng. Je merkt daarbij grote verschillen in leeftijd. Een kind van vier denkt meer aan fietsen met papa en boodschappen doen met mama en of dat allemaal nog wel kan. Een achtjarige denkt veel verstandelijker. Hij of zij houdt van beide ouders evenveel en wil dat ze stoppen met ruzie maken. Ook vraagt een kind van acht zich al af waar hij of zij moet gaan wonen en bij wie. Ik vraag aan kinderen wat hun drie grootste wensen zijn. Vaak spreken ze de hoop uit dat hun ouders weer bij elkaar komen. Dat is heel normaal. Kinderen maken na een scheiding een rouwproces door. Dat kan vervelende gevolgen hebben. Dat ze zich terugtrekken, op het depressieve af. Thuis moet de veilige haven zijn. Daar moeten ze zich kunnen laten gaan. Als het kind thuis poeslief is, maar op school een draak, dan klopt het niet. Dan voelt het kind zich op school veiliger dan thuis.”

“Hoewel ik dus een carrièreswitch heb gemaakt, blijft het belang van de kinderen voor mij de prioriteit. Want die eenzaamheid die je tijdens indrukwekkende gebeurtenissen meemaakt, gun ik niemand. Bij de opvoeding van kinderen zijn twee ouders nodig. Alleen zij kunnen, met eventueel een beetje hulp, ervoor zorgen dat het kind zich weer veilig en geborgen voelt.”

naar boven / terug