'Ik heb overwogen er een einde aan te maken’

“Je hoort steeds vaker in het nieuws over familiedrama’s. Over moeders die hun eigen leven en dat van hun kinderen nemen omdat ze het niet meer aankunnen. Dat snap ik helemaal. Mijn financiële problemen zijn zo groot dat ik het ook overwogen heb.

Shoppen was lange tijd mijn redding. Ik had een slecht huwelijk en ik bleef op de been door het thuis gezellig te maken, voor mij en onze twee dochters. Ik kocht mooie meubels en zorgde ervoor dat de kinderen een fijne kamer hadden. Zelf werkte ik niet meer omdat ik ben afgekeurd vanwege een hernia. Maar mijn ex had een baan en op basis daarvan sloten we een paar extra hypotheken af. Daarmee wilden we verbouwen, zodat de waarde van het huis zou stijgen. Maar toen ik ineens zoveel geld op mijn rekening had staan, vond ik het heerlijk om te shoppen. Ik keek niet naar de prijs, maar naar wat ik mooi vond. Voor mezelf en voor mijn dochters. Ik ben altijd gek geweest op mooie kleding, luxe parfums en cosmetica. Dat laatste haalde ik niet bij de drogist, maar bij een parfumerie. Heerlijk vond ik dat. Dat had ik ook wel verdiend, dacht ik. Dan stond ik in een winkel en werd ik verliefd op een paar mooie laarzen. Of zag ik een geweldig jasje. En daarna door naar de kapper en de schoonheidsspecialiste. Zo hield ik de spanningen thuis vol en ik maakte mijn dochters gelukkig. Zij genoten als ze thuiskwamen van school en die volle tassen zagen staan. Het maakte ze vrolijk en dat was me alles waard. Ergens spookte er wel een stemmetje door mijn hoofd. Dat het niet verstandig was om zoveel geld uit te geven. Soms zei ik er iets van, tegen mijn man. Dan vroeg ik of hij mijn pasje niet moest bewaren, zodat die shopping expedities zouden verminderen. Maar ook hij stak zijn kop in het zand en hup, daar ging ik weer de stad in.

In een jaar tijd heb ik er meer dan tienduizend euro doorheen gejaagd, aan kleding en leuke dingen. Dat was wel veel en we besloten er een lening bij te nemen, van 25.000 euro. We wilden toch een keer verbouwen. Die lening afsluiten ging ook veel te makkelijk. Onze eigen bank had het geweigerd, maar ja. Je ziet die tv-spots over goedkoop lenen en echt… met een telefoontje was het geregeld. Maar die hoge rente, daar hadden we ons op verkeken. Die konden we niet opbrengen. Zo gingen we het schip in en we maakten de balans op. Ons huis, dat we kochten voor minder dan honderdduizend gulden, moet nu bij een eventuele verkoop twee en een halve ton opbrengen. In euro’s.

Nu, drie jaar later, ben ik gescheiden. Mijn ex zou voorlopig de hypotheek betalen en in het huis blijven wonen, maar hij kwam zijn verplichtingen niet na. De eerste keer dat een deurwaarder op de stoep stond, was ik compleet in shock. Het huis staat ook nog op mijn naam en aangezien hij niet betaalde, kwamen ze het bij mij halen. Maar ik had het niet. Omdat ik niet meer kan werken, krijg ik een WAO, aangevuld met een uitkering. Ik schrok enorm en kon het er niet bijhebben. De scheiding had er nogal ingehakt en om mezelf te beschermen, besteedde ik geen aandacht aan brieven van deurwaarders. Ik heb er wel acht aan de deur gehad. Voor telefoonrekeningen, de elektra en de woningbouwvereniging. Op een gegeven moment deed ik niet meer open. De gordijnen waren dicht en als de bel ging, deed ik alsof ik niet thuis was. Ongeopend verdwenen de enveloppen in een kast. Ik was bang voor het slechte nieuws en nog banger voor de reactie die ze bij mij teweeg zouden brengen. Dat ik in paniek zou raken. In die tijd was ik namelijk behoorlijk labiel en ik slikte anti-depressiva. Hierdoor kon ik de gevolgen ook niet overzien.

Omdat het niet goed met mij en mijn oudste dochter ging, kwam er regelmatig iemand van thuiszorg langs. Dat is mijn redding geweest. Op een dag mompelde ik iets over rekeningen en ging er bij hem een lampje branden. Hij trok de kasten open en vond stapels dichte enveloppen. Bij het openmaken trok hij wit weg. Mijn schulden waren opgelopen tot ruim veertigduizend euro. En het ging niet alleen om leningen. Omdat ik de post zo lang niet open had gemaakt, waren de incassokosten ook enorm. Vanwege de anti-depressiva duurde het even voor het nieuws tot me doordrong. Ik wist dat ik in de problemen zat, maar dat ze zo groot waren… Gehuild heb ik, van machteloosheid en woede. Ik was boos op mijn ex en ook op mezelf. Dat ik me niet meer in de hand had kunnen houden. Ik kon dit onmogelijk alleen oplossen en daarom zit ik nu in de schuldsanering. Mijn inkomen gaat naar mijn bewindvoerder. Al mijn vaste lasten worden rechtstreeks betaald, dus ik heb er geen omkijken naar. Het overgrote deel van het restant wordt gebruikt om mijn schulden af te betalen. Dat duurt drie jaar en wat er overblijft, wordt me later kwijtgescholden.

In de tussentijd zit ik ver onder het minimum. Ik krijg een heel klein bedrag om van te leven; vijftig euro per week en daar moeten we ons van eten en kleden. En dat gaat dus niet. Ik heb twee tienerdochters die fulltime bij mij wonen. Het is zo moeilijk om ze niet alles te kunnen geven wat ze nodig hebben. Nieuwe schoenen bijvoorbeeld. En straks allebei een nieuwe winterjas. Daar maak ik me nu al zorgen over, al is het nog zomer. Van hun vader hoeven ze niets te verwachten. Die is nu lekker met vakantie, in een zonnig oord, terwijl zijn dochters hier in armoede leven. Ik had me er altijd zo op verheugd, lekker winkelen met mijn meiden. Maar gaan alleen naar goedkope kledingzaken en als ze wat leuks zien, kijken ze meteen naar de prijs. Die teleurstelling op hun gezichten als het te duur blijkt… verschrikkelijk. Maar ze klagen nooit en tonen altijd begrip. Ook als we in de vakanties werkelijk niets kunnen doen. Een dagje uit kunnen we niet betalen. Om geld te besparen, ga ik zelfs naar de voedselbank. De eerste keer schaamde ik me diep en nog steeds voelt het vervelend om in die rij te staan. Maar ja, zonder dat red ik het niet. Ik haal er lang houdbare producten, zoals chips en snoep voor de kinderen. Dat hebben ze wel verdiend. Want leuke extraatjes zitten er nooit in. Zelfs niet op feestdagen. Pas nog, was er eentje jarig. Ik vroeg mijn bewindvoerder om extra geld, voor traktaties en een leuk cadeau. Vijftien euro kreeg ik! Dat is niet eens voldoende voor een traktatie of een taart. Vanwege mijn rug kan ik niet werken, maar het zou niet eens zin hebben. Iets extra’s mag ik gewoon niet houden.

Helaas weet ik ook nog niet hoe lang ik in de schuldsanering blijf zitten. Er staat drie jaar voor, maar ik zit nog met mijn oude huis. Dat moet ruim twee en een halve ton opbrengen, maar het staat voor veel minder te koop. En mijn ex werkt ook niet mee. Hij stuurt potentiële kopers gewoon weg. Zoals het er nu naar uitziet, wordt het per executie verkocht. Mijn ex is namelijk nog steeds een wanbetaler. Het gekke is, dat ik daar ook op hoop. Als het maar snel gebeurt. Dan kan het nog mee in mijn huidige schuldsanering. Zo niet, dan komen er nog eens drie arme jaren bij, omdat ik dan nog eens vijftigduizend euro extra schuld moet aflossen.

Dat maakt me zo moedeloos en het is zo dubbel. De problemen begonnen omdat ik een gezellig huis wilde en moet je ons huidige huis eens zien! Mijn oudste dochter heeft een laken voor het raam, in plaats van een gordijn. Ik heb net voldoende gespaard om een roede te kopen. Op het gordijn zelf moet ze even wachten.

Ik slaap slecht door die onzekerheden en heb altijd zorgen. Vooral over mijn dochters. Het gaat namelijk niet goed met ze. Met name de oudste heeft teveel gezien en gehoord. Zij heeft intensieve hulp en gaat al twee jaar niet naar school. Ze zag me in een bui van wanhoop een mes pakken, dat ik in mijn pols wilde steken. Ze hoorde me zeggen dat ik dood wilde. ‘En wij dan, mama?’ vroeg ze huilend. Voor jullie wordt gezorgd, zei ik toen. Maar gelukkig kreeg ik hulp van een goede vriend. Hij kwam langs en kalmeerde me. Toch heb ik wel vaker overwogen om er een einde aan te maken. Ik wilde medicijnen door ons eten doen en met ze op bed gaan liggen. Dat doen we vaker, dus dat zou niet verdacht zijn. En dan rustig inslapen. Van alle problemen af zijn. Gelukkig heb ik deze gevoelens niet meer, al is er niet veel dat me levensvreugde geeft op dit moment. Ik hou van mijn mooie dochters en gun ze het beste, maar ik heb niets te bieden. En het vooruitzicht om misschien nog zes jaar in deze situatie te zitten, stemt me niet vrolijk. Maar we houden vol. Er is immers niet veel meer dat ik kan doen.”

<<<KADER>>>
Naar schatting hebben 200.000 huishoudens een problematische schuld. Hierin zijn vier typen te onderscheiden:

Overlevingsschulden. De schuldenaar heeft te weinig inkomsten in verhouding tot zijn vaste lasten. Dit type schulden komt vooral voor bij mensen die rond het sociaal minimum leven. Deze schuldenaars zullen moeten leren om binnen hun klein budget te blijven of om hun inkomsten te verhogen door bijvoorbeeld werkaanvaarding of door geïnformeerd te worden over inkomensveruimende maatregelen, zoals huurtoeslag en zorgtoeslag.
Overbestedingsschulden
De schuldenaar heeft in beginsel genoeg geld, maar heeft te veel kredieten afgesloten en is hierdoor in de financiële problemen gekomen. Deze schuldenaar zal moeten leren om binnen zijn budget te blijven.
Aanpassingsschulden
De schulden zijn een gevolg van een aanzienlijke verandering aan de uitgaven- en of inkomstenkant. Denk aan situaties als echtscheiding, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid en dergelijke. Deze personen zullen moeten leren om zich aan hun nieuwe situatie aan te passen.
Compensatieschulden
Deze schulden ontstaan door psychologische problemen zoals drugs- of koopverslaving. Hierbij zullen de problemen die de basis vormen van de problematische schuldsituatie moeten worden opgelost.

Met name de overbestedingsschulden zorgen de laatste jaren voor problemen. Met name jongeren geven graag geld uit aan telefoons, kleding en reizen en beseffen pas later dat dit niet bij hun inkomen past.

naar boven / terug